Patro Kristnasko ŝaltis la Kristnaskajn Lumojn

Kristnaska festado venas al Britio pli kaj pli frue ĉiun jaron. Butikoj allogas nin elspezi monon, aparte ĉi-jare kiam la ekonomio vere bezonas tion. Tial, ekde septembro en la butikoj estis Kristnaskajn kartojn, ornamaĵojn, donacojn, rabatojn ktp.

Fine de septembro oni starigis la Kristnaskajn lumojn en la urbocentro. Lastatempe estas granda debato pri la uzado de Kristnaskaj lumoj ornami la stratojn je festotempo: ĉu estas malŝparo da elektriko en tempo kiam ni devus konservi energion? Ĉi-jare la lumoj estas malpli energi-intensivaj kiel antaŭe.

Tamen, kiam la vintro alvenas kaj estas mallume antaŭ la fino de la posttagmezo estas agrable vidi la belajn lumojn.

Antaŭ unu semajno alvenis Patro Kristnasko de la Norda Poluso (kie li loĝas) al Kardifo ŝalti la Kristnaskajn festo-lumojn. Jen, do, kelkaj fotoj de la urbocentro hieraŭ vespere.

Ripozu en paco

Kelkajn tagojn post Kristnasko en la jaro 1914, mia avino , Annie [pr. Ani] estis ĉehejme en Kardifo. Kun ŝia patrino ŝi netigis la domon post la Kristnaskaj festoj. Kvar tagojn pli frue, la familio kunvenis por la tradicia tagmanĝo la 25-an de decembro. Kune ili ĉeestis la matenan Diservon ĉe la loka preĝejo kaj tiam hejmenvenis manĝi kune. Fakte la Diservo estis pli plensiga ol kutime. Ĉar mankis familianoj ĉi-jare, la unua Kristnasko de la Unua Mondmilito. La edzo de Ani, mia avo Fred Eason [pr. fred ison] estis en Francio kun la armeo. Ili havis 24 jarojn kaj estis geedzoj ekde nur unu jaro. Ani atendis ŝian unuan infanon.

Post iom da laboro, mia pra-avino faris teon kaj la du virinoj, patrino kaj filino, sidis kune apud la kuireja tablo en la domo kie mi nun loĝas. Subite, ekmalfermis la pordon kaj enkuris mia pra-onklo, Arturo, la frato de mia avino.

'Mi iros al la milito!' li kriis. Fervorigita de la propagando pri la 'gloro servi sies nacio en la armeo' li venis tuj de la rekrutiga oficejo en centra Kardifo. Li estis aliĝinta al la Kimra Regimento de la Brita Armeo.

Fakte, oni devis esti 18-jaraĝa aliĝi al la milito je tiu epoko. Arturo, kiu naskiĝis en marto de 1899, havis nur 15 jarojn. Lia milita enregistro montras ke li estis mensoginta pri lia naskiĝdato kaj estis dirinte ke li naskiĝis en 1896.

Post malmultaj monatoj li estis sendita al Francio al la front-linio. La jenan foton li sendis al Ani, lia fratino. Tre maltrinkvila, mia avino skribis leteron al ŝia edzo por rakonti kio okazis. Mia avo, kiu jam estis vidinte la terurajn batal-kondiĉojn respondis: 'ne estas loko por infano - faru vian eblon ke li estu sendata hejmen'. Ani kaj ŝia patrino skribis al la milit-oficejo.

En septembro de 1916, Arturo estis fine sendita hejmen al Kardifo ĉar ankoraŭ tro juna (li havis tiam 17 jarojn).

En julio 1917, nun 18-jaraĝa, Arturo estis revokita al la militado. Li forlasis Brition por Francio sur ŝipo de la urbo Southampton [pr. proks saŭtamton].

En septembro 1917 lia raporto montras ke li perdis lian mon-pagon dum 5 tagoj pro ŝerco kiun li kaj geamikoj faris al kunulo. Kio estis la ŝerco, ni ne scias, sed ŝajne li ne estis perdinte lian bonhumoron.

La 22-a de aprilo 1918, kelkajn tagojn post lia 19-a naskiĝtago, Arthuro pereis en batalo ĉe la 'Okcidenta Batalflanko'. Lia tombo troviĝas en la milita tombejo Bouzincourt [pr. buzankur] en Francio.

Hodiaŭ, la Armistica Tago, mi memoras mian pra-onklon Arturon, kaj ĉiujn junulojn kiuj ankaŭ fervore forkuris al la batalo. Milito ne estas glora. Ankoraŭ hodiaŭ ĝi prenas la vivon de gejunuloj ĉirkaŭ la mondo.

Je la 11-a horo, de la 11-a tago, de la 11-a monato, ni ĉiuj kune esperi ke paco venu.

Onklo Arturo, hodiaŭ mi pensas pri vi - ripozu en paco.

Ne permesu ke viaj kukurboj drinku!

Ne permesu ke viaj kukurboj drinku!

Iom maldelikata, sed amuzis nin hodiaŭ ĉe la oficejo kiam iu sendis la jenan foton al ni! (Ni havas la kutimon, kiel en diversaj landoj, ĉizi kukurbojn fari lanternojn por 'festi' Halovenon.)

multe da fromaĝo!

Foje oni starigas la demandon, en gazetaj intervjuoj, televide aŭ en ĝenerala konversacio, "Ĉu vi preferas ĉokoladon aŭ fromaĝon - se vi devus elekti inter la du, kiun vi elektus?"  Nu, tiu estas terura demando por mi!  Plaĉegas al mi ĉokolado, sed egale plaĉegas al mi fromaĝo.  Neniam mi kapablus elekti inter la du. 

Sabaton, tamen, mi elektis fromaĝon, ĉar en la kastelo de Kardifo okazis la Brita Fromaĝo-Festivalo.  Kun mia onklo, gekuzoj kaj amikino mi gustis kelkcent diversaj britaj fromaĝoj kies fabrikantoj eksponis.  Feliĉe estis sunbrila tago kaj inter fromaĝ-manĝado ni povis sidi en la suno kaj trinki kafon (aŭ bieron - mia onklo kaj kuzo).

Mi ankaŭ aĉetis multajn diversajn fromaĝojn kaj hieraŭ ĉehejme bankedis per fromaĝo!  Plej multe plaĉis al mi fumigita malmola fromaĝo de Irlando (ne, fakte, en Britio, sed ĉeestis la festivalo!), kaj fromaĝo miksita kun kreno de norda Kimrio.

apud la Norda Maro

Ĉe Minsmere (pr. minzmir] ĉe la orienta marbordo de Anglio, mi vizitis konserveja loko administrita far la Reĝa Societo por la Protekto de Birdoj.
En la 'kavetoj' faritaj en la krutaĵo, nestas bordhirundoj.

Apude oni povas promeni tra la marĉlando al la Norda Maro:

La preĝejo de Blythburgh

Apud la urbo kie loĝas mia patrino troviĝas vilaĝo nomita Blythburgh (pr. proks. blaj[th]bura). La lando ĉirkaŭe estas ebena kaj marĉa kaj la preĝejo de la vilaĝo estas videbla de longa distanco for. Kvankam mi foje pasis la vilaĝon laŭvoje viziti mian patrinon, mi neniam antaŭe haltis rigardi la preĝejon ĝis ĉi-foje. Abundas legendoj pri tiu ĉi Preĝejo de la Sankta Triunuo.
En la jaro 1577 granda ŝtormo detruis la turon. Oni kulpigis la diablon kaj diras ke ankoraŭ eblas vidi ties huf-markojn sur la pordo de la preĝejo. (Mi fakte vidis multajn diversajn markojn sur la pordo, sed tute ne povis rekoni tiujn de la diablo...)

Ankaŭ, je la sama epoko, laŭdire tie aperis mistera granda nigra hundo kiu mortigis du paroĥanojn antaŭ forkuri al alia vilaĝo tie same agi.Pe

Plejmulte plaĉis al mi la antikva ornamita plafono kiun mi montras sube:
Estas retejo kiu montras aliajn bildojn de la preĝejo (la teksto estas nur en la angla, sed la fotoj eble interesos).

Leviĝanta ponto

Kiam mi pasintsemajne vizitis mian patrinon ni, kiel kutime, promenadis al la plaĝo en la suda parto de la urbo. Por atingi la promenejon apud la strando ni prenas ponton trans la haveneto kie estas diversaj boatoj, plejparte jaĥtoj.

La ĉefvojo de Londono al Lowestoft ankaŭ transiras la saman ponton. Tamen, estas problemo. Kiam la jaĥtoj kaj aliaj boatoj kun veloj volas eliri la haven-basenon, la mastoj estas tro altaj subiri la ponton. Tial, la ponto, kun vojo kaj trotuaro estas levita, ke la boatoj eliru. La trafiko kaj piedirantoj devas atendi.

Kiam ni estis revenantaj de la plaĝo, ni ankaŭ devis atendi, do jen filmeto kiu montras la pont-leviĝo: