Pages

22/08/2017

Trans baraĵon per biciklo

Pasintan sabaton estis la naskiĝtago de Pudingulo. Tial ni decidis forgesi la kutime farendajn sabatajn domtaskojn kaj anstataŭe havi libertagon.  Post iom griza kaj pluveta semajno la suno brilis, do ni aerpumpigis la pneŭojn de niaj bicikloj kaj ekpedalis al la golfeto de Kardifo.  Pro nova vojo inter mia kvartalo kaj la golfeto, kiu havas bonan biciklovojon, eblas atingi la golfeton en malpli ol 10 minutoj.

Mi ne estis biciklante dum kelkaj semajnoj, do miaj kruroj protestis. Pudingulo, kiu faras multe pli da sporto ol mi, ne tiom suferis, malgraŭ sia matena kukomanĝadego…
Ĉe la golfeto de Kardifo estas baraĵo (konstruita en 1999) kiu kreis sensalakvan lagon el la antaŭe tajda golfeto.  La baraĵo ligas la antaŭan havenan kvartalon de Kardifo kun la apuda urbo Penarth kaj eblas piediri kaj bicikli laŭ la baraĵo inter la du lokoj.

De la mezo de la baraĵo estas belega panoramo trans la Bristolan Kanalon al Anglio je la alia flanko.  Estas ĉiam iom venta tie tamen! Biciklante mia biciklo estis puŝata flanken pro la vento kaj mi apenaŭ povis enspiri! 

Foje la baraĵo leviĝas por lasi boaton en/elveni el la golfeto.  La du jenaj boatoj atendis la malfermiĝon de la enirkanalo:


La baraĵo estas 1.1 km longa, sed nia tuta rondvojaĝo estis 10km.  Ni meritis nian vesperan manĝadon kaj trinkadon en japana restoracio!



21/08/2017

Ploranta Fenestro

Inter 2014 kaj 2018 okazas en Britio, same kiel en multaj landoj, diversaj rememorigaj eventoj kiuj rilatas al la centjara datreveno de la unua mondmilito. Papavoj estas dumlonge floroj kun ligo al rememorado pri tiu milito.  Eble unu el la plej imponaj rememorigaj eventoj estis la artaĵo kiu videblis ĉe la Turo de Londono inter julio kaj novembro 2014 kiu konsistis el  888,247 ceramikaj papavoj, unu por ĉiu brita aŭ britkolonia soldato mortigita dum la milito inter 1914-18 [ligo en la angla lingvo sed kun interesaj fotoj].

Post la fino de tiu ekspozicio en Londono oni decidis ke la parto de la artaĵo nomita Ploranta Fenestro rondvojaĝos diversajn lokon en Britio.  Aktuale, ĝi videblas ĉe la Kimra Asemblejo en Kardifo kaj pasintan sabaton mi iris tien por rigardi ĝin.

Mi supozas ke preskaŭ ĉiu brita familio perdis almenaŭ iun dum tiu konflikto; estintece mi jam blogis pri mia Pra-onklo Arturo.

La Ploranta Fenestro estas, laŭ mi, tre interesa kaj pensiga memorigo pri la terura milita vivmalŝparo.

14/08/2017

La Nigra Katedro


Tiuj kiuj scias iom pri mia lando Kimrio eble ankaŭ aŭdis pri nia ĉiujara festivalo (pri muziko, poezio, verkado) kiu nomiĝas en la kimra lingvo eisteddfod  (sidado kunsidado). Kompreneble multaj similaj kulturaj festivaloj okazas tra la tuta mondo kun diversaj konkursoj kaj premioj, sed eble vi ne scias ke en nia Eisteddfod la plej dezirata premio estas... seĝo.  Jes, seĝo! Aŭ, pli precize, katedro*.

Jes, en Kimra festivalo tiu kiu gajnas la konkurson por poezio laŭ la stilo cynghanedd (strikta 'harmonia' verso) gajnas katedron kaj ankaŭ ricevas la prestiĝan titolon 'Ĉefbardo'.

La ceremonio en kiu la nomo de la gajnanto estas anoncata estas plena je mistero. La 'Ĉefdruido' de Kimrio, vestita per ceremoniaj roboj, anoncas la plumonomon de la gajnanto.  Kaj ĝis tiu punkto en la ceremonio, neniu scias kiu verkis la diversajn konkursantajn poemojn, nek la oficistoj, nek la prijuĝantoj, nek la publiko.  Kiam la nomo estas anoncita, tiu bardo stariĝas kaj estas akompanata al la estrado, esti 'sidigita'. Kompreneble, estas fanfarado, aplaŭdado, gratulado.

Antaŭ precize cent jaroj, tamen, iom malsimile okazis la anonco.  Same kiel kutime staris la Ĉefdruido; same kiel kutime li estas vestita en siaj oficialaj roboj; same kiel kutime li anoncis la nomon de la gajnanto, ĉi-foje verkisto nomita 'Fleur-de-Lys' (lilifloro).  Fanfaris la trompetoj... sed neniu staris.  Denove deklamis la Ĉefdruido "Se tiu kiu nomis sin Lilifloro ĉeestas, li stariĝu!" Denove trompetado.  Ankoraŭ neniu staris.  Trifoje Ĉefdruido Dyfed anoncis la nomon; trifoje aŭdiĝis trompetado. Trifoje, silento.

La Nigra Katedro © SNPA
Solene, komencis paroli la Ĉefdruido.  La bardo Lilifloro,  ankaŭ konata laŭ la nomo Hedd Wyn (sankta paco) ne stariĝos ĉar la juna poeto, kies vera nomo estis Ellis Evans estis mortigita kelkajn semajnon pli frue je la unua tago de la Batalo ĉe Passhendaele (Paŝendel) ene de la Mondmilito.

Dum la aŭdantaro ploris, la Katedro estis kovrita per nigra tuko omaĝe al la ĉefbardo Ellis Evans kaj memore al ĉiuj kiuj estis perdante la vivon en tiu sensensa buĉado.

Tiujare, la festivalo nomiĝis La Nigra Katedro.


* Fakte, en la kimra lingvo, la uzata vorto estas 'cadair' kiu vere estas tradukita per 'seĝo'. Antaŭ jarcentoj la seĝpremioj estis multe pli simplaj ol la nunaj (kvankam foje en arĝento!). En la moderna epoko la lignaj seĝoj estas plej ofte bele desegnitaj kaj ĉizitaj, pli kiel episkopa katedro, tial mi elektis tiun vorton. 

Pli pri la bardo Lilifloro:
Vikipedio - Hedd Wyn (en diversaj lingvoj sed ankoraŭ ne en Esperanto) 
IMDB Hedd Wyn Filmo en la Kimra 1992 

25/03/2017

Ĉe la Esperanto-kafejo



Kiam mi estis infaneto mi kredis ke plejparte ĉiu en la mondo parolis Esperanton.  Nu, almenaŭ preskaŭ ĉiu en mia mondo parolis Esperanton: gepatroj; iliaj geamikoj;  kelkaj aliaj familianoj.  Eĉ mia kara avinjo komprenis la tre gravajn vortojn (bonbonoj, biskvitoj, ĉokolado, ktp). Ferie ni kongresumis en Esperantujo. Semajnfine lokaj esperantistoj kunvenis ĉe nia domo.

Pli aĝe, mi seniluziiĝis.  Kia ŝoko ke ne ĉiuj en butikoj, kafejoj, la mondo ĝenerale, komprenis ĝin! 8-jaraĝa mi sopiris je la fina venko :)

Kvankam mi nun havas multe pli da jaroj mi kredas ke ie, profunde en mi, tiu seniluziiĝo neniam forlasis min.  Kiam mi reeniras Esperantujon (dum kelkaj minutoj per la interreto, dum kelkaj horoj ĉe nia loka grupo, dum kelkaj tagoj ĉe kongreso) mi resentas min kiel tiu knabineto kiam la tuta mondo estis Esperantista.

Tia sperto estis mia ĉi-matena vizito al la novaja kafejo SOJO en Tokio.  Ankoraŭ ne vere oficiale malfermita, estimata S-ro Saito tre afable malfermis la kafejon por ni.  Kun mia Japana amiko S-ro Bonulo (kun kiu mi ĉiam klopodas kafumi kiam ni troviĝas en la sama horzono), Pudingulo, kaj lia filino, mi ĝuis tre agrablan viziton.

Kia plezuro trovi menuojn, afiŝojn, instrukciojn en perfekta Esperanto.  For dum kelkaj horoj mia balbutanta malscipovo de la japana. Senprobleme mi povis mendi, diskuti, babiladi.

KafejoSojo


Pri la kafejo kaj pri niaj interesaj diskutoj, mi plie detale skribos post mia ferio.  Intertempe, mi forte rekomendas al ĉiuj sekvu la kafejon Sojo ĉe Fejsbuko (https://www.facebook.com/kafejosojo) kaj se vi vizitos Tokion, nepre rezervu sidlokon!

kafejo Sojo

09/01/2017

Vojaĝo sub la Meznokta Suno



En forlasita duonfarita konstruaĵo en la urbo Osako estas trovita murdito.  Komence de la enketo fare de Detektivo Sasagaki ŝajnas esti sufiĉe facile solvebla  afero sed ĉiuj spuroj kondukas lin nenien.
  
En Vojaĝo sub la Meznokta Suno (白夜行) de Keigo Higaŝino, ni dum 20 jaroj sekvas diversajn rolulojn kaj, kvankam iliaj historioj unue aspektas tute sendependaj, iom post iom ni lernas ke ili fakte iel ĉiuj interkonektiĝas. 

Sed kiu estas la marionetist(in)o kiu enmiksiĝas en iliajn vivojn, kaj kial?

Mi jam legis kelkajn verkaĵojn de la sama aŭturo kaj la jenan, kiun mi ricevis kiel Kristnaska donaco, mi ankaŭ multe ĝuis.

Mi legis ĝin en la angla, sed vidas ke ekzistas tradukoj en diversajn lingvojn. Se vi trovas version en lingvo kiun vi komprenas, mi rekomendas ĝin!

04/01/2017

La Ruĝa Notlibro

Hodiaŭ mi iom lacas ĉe mia labortablo ĉar hieraŭ vespere mi legis ĝis multe tro malfrue.  Mi volis atingi la finon de tre ĝuinda romano, La Femme au Carnet Rouge (La Virino kun la Ruĝa Notlibro) de la franca verkisto Antoine Laurain.

Mi antaŭe legis kaj ĝuis romanon de Laurain (La Ĉapelo de la Prezidanto) kaj tuj poste elŝutis 'la ruĝan notlibron' sed nur havis la tempon eklegi ĝin antaŭ du tagoj.

Malfru' vespere, virino estas atakita kaj ŝia mansako ŝtelita.  La posta tago, librovendisto trovas la forĵetitan sakon kaj klopodas trovi ties posedanton...  Jen la kerno de la intrigo. Mi ne diros plu ĉar vi eble ŝatus ankaŭ legi la verkaĵon, se ĝi ekzistas en versio en via lingvo.  Estas sufiĉe mallonga, simpla sed ĉarma rakonto elvokante Parizajn trotuarojn, kafejojn, librovendejojn.

La pasintaj kelkaj tagoj estas tre malvarma en Kimrio, do estas granda plezuro sidi enlite sub dikaj kaj komfortaj litkovriloj trinkante teon kaj legante bonan libron. Kio multe plaĉis al mi en 'la ruĝa notlibro' estas ke la aŭtoro ankaŭ referencas aliajn verkistojn kies verkaĵojn mi legis, ekz. Patrick Modiano kaj Sophie Calle inter aliaj. Kial mi ŝatas tion?  Mi ne certas. Eble ĉar plaĉas al mi havi ideojn pri novaj legindaĵoj, aŭ, se mi jam konas la verkaĵojn, eble estas la plezuro scii ke aliaj ankaŭ ĝuis ilin...  Verkaĵoj kiuj simile referencas aliajn librojn inkluzivas Un homme à distance [Homo je distanco] de Katherine Pancol kaj, kompreneble, 84 Charing Cross Road de Helene Hanff. Ĉiukaze, mi nun ŝatus relegi almenaŭ iom da Modiano kiam mi havos la tempon.

Ĉi-vespere mi estas legonte Journey under the Midnight Sun (Vojaĝo sub la Meznokta Suno) de Keigo Higaŝino, libron kiun mi ricevis por Kristnasko.  Antaŭ tio, tamen, mi ankoraŭ havas iom da farenda laboro kaj diversaj plenumendaj taskoj. Do, ek al la taskoj, kaj pli rapide venu la legado-horo!




20/10/2016

Aberfan - la perdita generacio

Je vendredo la 21-an de oktobro 1966, 9.15 atm, karbo-ŝutmonto numero sep ekglitis de la supro de la monteto super la kimra vilaĝo Aberfan [abervan] kaj forfrakasis la elementan lernejon.

Nur kelkaj minutoj pli frue la infanoj estis venintaj en la lernejon por la lasta lernotago antaŭ la aŭtuna meztrimestra ferio.

40,000 kubmetroj da karboŝuto falis sur la vilaĝon, plejparte sur la lernejon. Mortis 116 infanoj kaj 28 plenkreskuloj.

Dum jaroj oni estis amasiĝintaj la karbo-ŝutaĵojn de la apuda minejo sur la monton en kies ombro kuŝas la vilaĝo Aberfan, simile kiel en multaj aliaj lokoj en la sud-kimraj valoj, kie karbominado estis la plej granda industrio.

La ŝutmonto estis lokita super subtera rivereto. Oni sciis tion. Oni nenion faris.

Jam dum multaj jaroj Kimroj estis alkutumiĝintaj al subteraj tragedioj. Karbo tiom gravis ke ĉiuj akceptis ke foje prezo estis pagenda por havi la 'nigran oron'.   Neniam iu estis antaŭvidinta ke karbo povus forpreni la vivon de iliaj infanoj.

Eĉ post 50 jaroj ĉiuj memoras kie ili estis kiam ilia aŭdis la hororan novaĵon pri Aberfan. Eĉ tiuj, kiel mi, kiuj eĉ ne naskiĝis, scias la rakontojn de niaj gefamilianoj pri tiu tago. 

Necesis preskaŭ semajno por retrovi ĉiujn mortintojn. El la tuta mondo alvenis kondolencmesaĝojn.

En la semajnoj kaj monatoj kiuj sekvis la tragedion, kaj en la oficiala enketo, evidentiĝis ke la National Coal Board (nacia karbo administrejo) entute kulpis pro la tragedio. Dum jardekoj ili ŝutis karbopolvon sur la montetojn sen klara sekurec-strategio kaj ignoris avertojn pri ebla polvofalo.



La sudkimraj valoj nun estas malsimilaj lokoj. Reverdiĝis la montetoj.  Oni apenaŭ plu minas karbon en Kimrio.

Kimrio, tamen, neniam forgesis la perditan generacion de Aberfan. Je 9.15 atm vendredon la 21-an de oktobro 2016, Kimrio eksilentos memore al la tragedio.

Ni memoru.